Informacje - Building Envelopes

Nowa scena centralnym punktem miasta Joensuu

W centrum Joensuu, stolicy regionu Karelia Północna w Finlandii, znajduje się rynek, na środku którego stoi scena. Prace nad remontem rynku trwały 18 miesięcy i zostały ukończone jesienią 2018 r. Obszerny projekt obejmował m.in. budowę podziemnego parkingu na 400 miejsc, wyłożenie powierzchni rynku ponad 73 000 kamiennych płyt oraz stworzenie zwracającej uwagę sceny.  

Scena otwiera się w dwóch kierunkach, w stronę Kauppakatu, czyli traktu pieszego, oraz w stronę rynku. Budynek wymagał specjalnej konstrukcji, ma około 8 m wysokości i 25 m długości. Na ścianach użyto drewna, na dachu wstępnie patynowanej miedzi oraz naturalnego czarnego kamienia na podłodze.  Dach ma na obu końcach łukowaty kształt.

Wielofunkcyjna scena

“Scena na rynku jest często używana i organizuje się na niej wiele imprez, np. letni festiwal  Ilosaarirock Festival oraz wręczenie nagród w biathlonie zimą,” mówi architekt Osmo Karttunen, który zaprojektował scenę, z pracowni Karttunen–arkkitehtitoimisto.

Scena zamówiona przez Urząd Miasta Joensuu ma też inne przeznaczenie. Jej północny koniec stanowi wejście na parking podziemny, tam przebiega także kanał wentylacyjny parkingu. Ta część sceny posiada okładzinę z kasetonów Cor-Ten dostarczonych przez Ruukki, które zimą 2019 roku były jeszcze w trakcie procesu patynacji. Kasetony wyróżnia perforacja.

“Na początku zrobiliśmy kilkanaście szkiców, z których zespół projektowy wybrał najbardziej elegancką wersję, łukowaty dach, do dalszej pracy. Projekt powstawał etapami, wybrana propozycja była stopniowo dopracowywana,” mówi Osmo Karttunen.

Naturalne materiały

Rynek w Joensuu ma czerwoną granitową powierzchnię, tzw. Karelia Red kolor. Płyty chodnikowe z czerwonego granitu wydobyto z Ylämaa w pobliżu Lappeenranta, a czarny granit pochodzi z Varpaisjärvi w Lapinlahti. Czerwony i czarny kolor nawierzchni rynku stanowi odniesienie do kolorów Karelia.

W konstrukcji sceny znalazł się również taki naturalny materiał jak stal COR-TEN. Wg architekta Lasse Nevalainena, COR-TEN można stosować do tworzenia żywej powierzchni i często trafia on na obiekty użyteczności publicznej w eksponowanych miejscach.  

“Szukaliśmy inspiracji dla sceny sprawdzając, co zostało już użyte gdzie indziej, zanim opracowaliśmy unikalne rozwiązanie, które jest zarówno zrównoważone, jak i dobrze komponuje się z otoczeniem. Czekaliśmy na miejsce, w którym moglibyśmy zastosować autentyczne materiały takie jak kamień, miedź i COR-TEN,” mówi Lasse Nevalainen.

Zainspirowani kobietami z Karelii

W kasetonach COR-TEN zrobiono perforację, by światło przenikało do budynku. Alternatywnym rozwiązaniem mogły być okna lub inna okładzina umożliwiająca przenikanie światła przez niektóre powierzchnie ścian. COR-TEN stworzył spokojną, dobrze zbalansowaną całość, którą udało się uzyskać w niezbyt dużym budynku przy użyciu tylko jednego materiału zamiast kilku różnych.

“Perforacja w kasetonach ściennych ma przypominać figury ludzkie, podobnie do grup ludzi gromadzących się na rynku. Perforowana powierzchnia stanowi współczesną wersję tradycyjnych haftów z Karelii i odniesienie do szóstego zmysłu kobiet z tego regionu, poczucia piękna. Wizerunki ludzi to wzór hafciarski użyty w budynku sceny,” mówi grafik Arto Liimatta, który odpowiadał za artystyczną stronę kasetonów COR-TEN.  

Działa na emocje

“Wszystko, co dotyczy sceny, jest specjalne – wygląd, wzór i materiały. Niczego podobnego nie ma gdziekolwiek indziej na świecie, to całkowicie unikalny projekt. Został stworzony z myślą, by sprostać działaniu pogody, czasu i użytkowaniu przez ludzi,” mówił Ari Varonen, inżynier miejski z Joensuu, w wywiadzie dla fińskiej telewizji.

Imponujące budynki w prestiżowych lokalizacjach wywołują emocje i uczucia, podczas gdy tradycyjne rozwiązania zazwyczaj przyjmowane są w milczeniu. Wywołanie dyskusji to znak, że stworzenie czegoś nowego zakończyło się powodzeniem.

“Komentarze są najróżniejsze, ale nie rozwodzimy się specjalnie nad tymi mniej pozytywnymi,” mówi Osmo Karttunen.

“To eleganckie rozwiązanie dla sceny na rynku, a COR-TEN jest naprawdę świetnym materiałem. Perforacja sprawia, że robi jeszcze większe wrażenie,” dodaje Arto Liimatta.

Scena na rynku eksploatowana jest od ponad roku. Czy  u Lasse Nevalainena nadal wzbudza  pozytywne emocje?

“To wspaniale, gdy można urzeczywistniać plany.”