Centrum handlowe Žali z ekologią w tle

lis 16, 2018

Centrum handlowe Žali w północno-wschodniej części Wilna jest pierwszym tego typu obiektem na Litwie, który otrzymał najwyższe noty BREEAM. W centrum mieści się supermarket IKI oraz 15 innych placówek. Nazwa Žali, co oznacza zielony, sporo mówi o projekcie.  

“To centrum handlowe potwierdza nasze kompetencje w obszarze zrównoważonego budownictwa,” mówi architekt Marius Mateika z firmy deweloperskiej Baltisches Haus.

W przeciwieństwie do większości deweloperów, którzy sprzedają swoje nieruchomości krótko po ich budowie, Baltisches Haus zarówno wybudował Žali, jak i wynajmuje dostępną powierzchnię.

“Ma to duży wpływ na nasz wybór materiałów i rozwiązań. Myślimy o kosztach w cyklu życia budynku. Działa to także na korzyść dla naszych klientów, ponieważ przykładowo efektywność energetyczna oznacza, że nie przepłacają za ogrzewanie,” wyjaśnia Marius Mateika.

Koszty budowy obejmują jedną szóstą łącznych kosztów w cyklu życia budynku. Pozostałe pochodzą z użytkowania obiektu, np. ogrzewania i konserwacji.

Architekt Marius Mateika mówi, że chcą być pionierami w branży budowlanej. Projekt Žali wiele ich nauczył na przyszłość. ©Photo: Baltisches Haus

Architekt Marius Mateika mówi, że chcą być pionierami w branży budowlanej. Projekt Žali wiele ich nauczył na przyszłość. ©Photo: Baltisches Haus

Lokalizacja narzuciła wysokie wymagania

Centrum handlowe znajduje się w dzielnicy Balsiai, około 20 km od centrum Wilna. Wielu mieszkańców osiedliło się w tej dzielnicy, którą tworzą głównie domy jednorodzinne, zamieniając centrum miasta na bardziej spokojną i zieloną okolicę. Zarówno świadomość społeczna lokalnych mieszkańców, jak i położenie blisko parku sprawiły, że poprzeczka dla centrum handlowego ustawiona była wysoko.  

“Braliśmy udział w comiesięcznych spotkaniach lokalnej społeczności i rozmawialiśmy na temat ich oczekiwań wobec Žali. Współpraca zaczęła się jeszcze zanim powstały plany i ruszyły roboty budowlane. Dzięki temu wypracowaliśmy wspólne zdanie i nie było żadnych oporów,” mówi Marius Mateika.

Płyty zapewniają dobre środowisko i oszczędności

Budynek uzyskał jedną z najwyższych ocen w systemie certyfikacji środowiskowej budynków BREEAM. Było to możliwe m.in. dzięki płytom energooszczędnym Ruukki.

“Największą zaletą jest to, że płyty zapewniają oszczędności kosztów ogrzewania i wentylacji. Co więcej, chronią przed hałasem. Maszynownia w budynku generuje hałas, a izolacja akustyczna, jaką dają płyty Ruukki, zapobiega jego rozprzestrzenianiu,” dodaje Marius Mateika.

W budynku zastosowano też inne ekologiczne rozwiązania. Centrum handlowe Žali korzysta z gruntowych pomp ciepła i zielonego dachu z roślinami, który działa jak izolacja, chroniąc przed letnim upałem i zimowym mrozem, jak również filtruje wodę deszczową. Do wykonania dachu użyto blach trapezowych nośnych z Ruukki.  

W projekcie Žali materiały zostały zoptymalizowane, inaczej mówiąc szukano najlepszych możliwych rozwiązań na cały czas użytkowania obiektu. W efekcie optymalizacji wybrano m.in. zielony dach zamiast paneli słonecznych, gdyż oferował więcej korzyści.

©Photo: Baltisches Haus

Zimą dach z zielenią utrzymuje ciepło wewnątrz budynku, a latem zapobiega jego nagrzewaniu przez promienie słoneczne. Zmniejsza to odpowiednio potrzeby ogrzewania i chłodzenia.  ©Photo: Baltisches Haus

Inteligencja dzięki czujnikom i BIM

Žali zostało wybudowane, biorąc pod uwagę cykl życia obiektu. Budynek wyposażono w szereg czujników, które monitorują ogrzewanie, zużycie wody, oświetlenie, zużycie energii, a nawet kanalizację. Dane generowane przez czujniki wykorzystywane są np. w utrzymaniu nieruchomości.

Zaawansowane technologie towarzyszyły projektowaniu i budowie, a cały obiekt był modelowany.  Do projektu konstrukcji, architektury, ogrzewania, elektryczności i transmisji danych zastosowano Building Information Management (BIM). Modelowaniu podlegał nawet wpływ światła słonecznego na budynek w różnych porach dnia i roku.  

“Cały budynek, każda jego część, została zapisana,  można go też zeskanować. Oznacza to, że jeśli konserwator skanuje i robi zdjęcie oświetlenia fluorescencyjnego, otrzyma informację o jego marce i modelu. To przynosi oszczędności i przyśpiesza prace związane z utrzymaniem budynku,” wyjaśnia Marius Mateika.

Rekompensata dla środowiska

Žali budowano z myślą o mieszkańcach i zwierzętach w okolicy. Centrum nie tylko zapobiega rozprzestrzenianiu się hałasu, deweloper zadbał również o ronda, ścieżki rowerowe, a dość długą ścianę pokryje pnączami, które zapewnią przyjemniejszy wygląd. Pod uwagę wzięto środowisko naturalne i ustawiono hotele dla owadów, domki dla ptaków i gniazda dla nietoperzy. Biologowie informują, że w okolicy występuje ponad 50 gatunków roślin i zwierząt. Ekologiczne inwestycje mają w pewien sposób zrekompensować zabraną przestrzeń.

Wkrótce południowa elewacja zostanie pokryta pnącą roślinnością, by mieszkańcy nie musieli patrzeć na długą pustą ścianę. ©Photo: Baltisches Haus

Wkrótce południowa elewacja zostanie pokryta pnącą roślinnością, by mieszkańcy nie musieli patrzeć na długą pustą ścianę. Gdy liście pokryją ścianę, rośliny będą chronić budynek przed nagrzewaniem się latem. Zimą, gdy nie ma liści, słońce będzie mogło dogrzewać ścianę.  ©Photo: Baltisches Haus 

Zaufanie przeważyło szalę

Ściany i dach wykonano z produktów Ruukki z kilku powodów. Najważniejszym był stosunek jakości płyt do ceny oraz ich dobra izolacyjność cieplna. Produkty dachowe Ruukki zostały wybrane, gdyż są odpowiednio mocne, by utrzymać roślinność. Kolejny powód to certyfikowana produkcja oraz fakt, że produkty Ruukki pomogły uzyskać wymaganą punktację BREEAM.

“Mamy zaufanie do Ruukki. To silna firma, z dobrą obsługą, dzięki której nasza praca jest dużo łatwiejsza. Jako architekt doceniam także szeroką ofertę produktów i duży wybór kolorów,” podkreśla Marius Mateika.

Wokół centrum Žali pod uwagę wzięto miejscową faunę. Baltisches Haus zawiesił domki dla ptaków na ścianie budynku, co dało płytom Ruukki nowe zastosowanie.  ©Photo: Baltisches Haus

Wokół centrum Žali pod uwagę wzięto miejscową faunę. Baltisches Haus zawiesił domki dla ptaków na ścianie budynku, co dało płytom Ruukki nowe zastosowanie. ©Photo: Baltisches Haus  

Žali wyznacza kierunek

Marius Mateika mówi, że energooszczędne budownictwo rozwija się na Litwie i staje się mocnym trendem, który promują międzynarodowe firmy inwestujące w tym kraju.  

Žali dużo nauczyło Baltisches Haus. Budowa prowadzona była pod nowym kątem, np. z punktu widzenia lokalnych mieszkańców. Marius Mateika mówi, że ten projekt był ważną lekcją i teraz wiedzą, co robić, a czego unikać w kolejnych realizacjach. Czy nie można było wybudować centrum prościej? Marius Mateika i Baltisches Haus ustawili poprzeczkę wyżej niż normalnie.  

“Chcemy być przyszłościowym deweloperem, który wskazuje kierunek w branży.”

 

Dostawa Ruukki: 
Energooszczędne płyty Ruukki: 1,300 m2
Blachy trapezowe nośne: 4,700m2