Budynek Q42 – nowa wizytówka architektoniczna Kristiansand

maj 11, 2017

Elegancja Q42 przyciąga uwagę. Budynek, swoim rozmiarem równy blokowi, został ukończony w październiku 2016 r. w Kristiansand, mieście na południowym krańcu Norwegii. Przestronne wejście w południowo-wschodnim narożniku ma wysokość trzech kondygnacji. Trzy najwyższe piętra tego obiektu zostały wybudowane ponad tą otwartą przestrzenią bez użycia podpór w postaci słupów.

„Nie chodziło nam o stworzenie szczególnie kompleksowego czy wyjątkowego budynku. Na pierwszym miejscu była funkcjonalność, dopiero po niej architektura i design. Dobrze funkcjonujący budynek może niemniej mieć elegancki projekt,” mówi Billy Øksendal, reprezentujący właściciela nieruchomości, którym jest „Filadelfia”.

Imponujący budynek we wschodniej części miasta

Miasto Kristiansand zamierzało zagospodarować działkę, na której ostatecznie powstał Q42. Kiedy „Filadelfia”, Kościół Zielonoświątkowy, przedstawiła swój plan, miasto było przygotowane, by sprzedać im ten teren. Plany obejmowały budowę nieruchomości z mieszkaniami dla seniorów oraz dużą salą koncertową, a także wieloma innymi pomieszczeniami do codziennego użytku przez mieszkańców.

„Budynek spełnia także funkcję socjalną. Starsze osoby mogą mieszkać w swoich własnych mieszkaniach, w otoczeniu innych ludzi, a w budynku codziennie organizowane są jakieś zajęcia,” wyjaśnia Billy Øksendal.

Q42 ma 68 typowych mieszkań i 8 mniejszych mieszkań socjalnych. W budynku znajduje się również 11-pokojowy hotel, centrum wypoczynku z sauną dla seniorów, centrum kongresowe oraz sala koncertowa dla 1300 widzów, wraz ze studiem radiowo-telewizyjnym. Lobby na poziomie ulicy, z restauracją i wejściem do sali koncertowej, jest sercem budynku.

Q42 ma siedem pięter, w tym jedno piętro techniczne na parterze i dwa pod ziemią. Efektywność energetyczna budynku jest wyższa od wymaganej.  

Deweloper zbiera razem zespół ekspertów

Za opracowanie projektu budowlanego Q42 odpowiedzialna była firma BRG Group z Kristiansand. Skontaktowała się z inwestorem 18 miesięcy przed rozpoczęciem budowy i przekonała dewelopera, że mogą dostarczyć taki rodzaj rozwiązań, który zapewni ukończenie budowy w założonym terminie.  

„Ponieważ my nie mieliśmy doświadczenia w budownictwie ze stali, kupiliśmy je od firmy, która je posiadała. Dostawcą konstrukcji stalowej zostało Ruukki ze względu na kompetencje i niezawodność dostaw. W tym momencie mogliśmy obiecać klientowi, że dotrzymamy harmonogramu,” mówi Arne Bjorseth Nilsen z BRG Group, który pełnił funkcję kierownika projektu.

Ze względu na to, że działka znajduje się w centrum Kristiansand, elementy konstrukcji stalowej były transportowane na budowę w nocy. Komponenty były tak duże, że na trasie ich transportu trzeba było zdemontować niektóre znaki sygnalizacyjne.

Inwestor dokonał wyboru partnerów do realizacji projektu na bazie najlepszego efektu końcowego. Ruukki zostało kompleksowym dostawcą konstrukcji stalowych dla Q42.

Imponujący efekt, ale nie ogromnym kosztem

Największym wyzwaniem w projekcie wydawało się wykonanie otwartego, przestrzennego wejścia w narożniku budynku oraz trzech pięter nad nim bez podpierających je słupów.  A jednak nie to okazało się wyzwaniem. Umieszczenie w jednym budynku powierzchni mieszkaniowej i sali koncertowej, jak w przypadku Q42, gdzie mieszkania zostały wybudowane nad taką salą, to nietypowe rozwiązanie. Aby zapobiec rozprzestrzenianiu się dźwięku, łącznie z rezonansem, poza salę koncertową, została ona wybudowana jako boks w konstrukcji skrzynkowej, w której część wewnętrzna jest oddzielnie od konstrukcji zewnętrznej. Inaczej mówiąc, można ją wyjąć z pozostałej konstrukcji.

Konstrukcja stalowa i bryła budynku wymagały wyjątkowego planowania i wykonania. Przykładowo, oddzielenie sali koncertowej od reszty budynku spowodowało m.in., że balkony mieszkań łączone były z konstrukcją stalową z góry na dół, zamiast typowego rozwiązania w postaci wiszących balkonów. Oznacza to, że żadne mieszkanie ani balkon nie przylega do konstrukcji sali. Dźwięki muzyki nie są ani słyszalne, ani wyczuwalne w mieszkaniach.

Wybór materiałów

Wygląd budynku projektuje architekt. W praktyce, firma wykonawcza wybiera materiały budowlane, chociaż inwestor też ma wpływ na tę decyzję, jak to było w przypadku Q42. Przykładowo, jeśli chodzi o fasadę budynku, wyznaczono granicę cenową i klient wraz z inwestorem wybrali najlepszą możliwą opcję spełniającą warunki cenowe, funkcjonalne i estetyczne. Efektem jest elegancka fasada Q42.

„Czasami forma obiektu determinuje, jakie materiały budowlane zostaną użyte. Tak było w przypadku konstrukcji stalowej. Stanowiła ona jedyny sposób realizacji wizji architektonicznej budynku,” mówi Billy Øksendal.

Realizacja zgodna z harmonogramem

Budynek Q42 był pierwszym wspólnym projektem BRG Group i Ruukki. Billy Øksendal wyjaśnia, że wielofunkcyjny obiekt wymaga znacznie więcej planowania niż biurowiec czy nawet budynek mieszkalny. Pomieszczenia przeznaczone dla różnych celów mają swoje własne normy dotyczące np. bezpieczeństwa pożarowego, klimatyzacji, ogrzewania czy komunikacji. Q42 został wykonany w terminie.  

„Po pokonaniu początkowych trudności, wszystko przebiegało naprawdę sprawnie. Konstrukcja stalowa odgrywała ważną rolę w zapewnieniu, że cały budynek zostanie ukończony zgodnie z harmonogramem. Opóźnienie w dostawie konstrukcji opóźniłoby cały projekt,” mówi Arne Bjorseth Nilsen.

Billy Øksendal zgadza się z Arne Bjorseth Nilsen. W związku z tym, że budynek wykonano w terminie wyznaczonym przez właściciela, jest to udany projekt z punktu widzenia klienta.  

„Rzetelność, terminowość dostaw i zdolność do realizacji dużych projektów to według mnie najsilniejsze strony Ruukki,” mówi Arne Bjorseth Nilsen.

Dobry nabytek dla dzielnicy

Na początku 2017 roku budynek był nadal w fazie rozruchu.

„Wkrótce będzie to popularne miejsce. Koncerty przyciągną amatorów muzyki, a konferencje i inne wydarzenia wniosą do budynku więcej życia i wpłyną na ożywienie całej wschodniej części centrum miasta,” mówi z przekonaniem Billy Øksendal.

„Otrzymujemy wyłącznie pozytywne opinie na temat budynku. Poprawił on wizerunek dzielnicy i zwiększył zainteresowanie nią.”

„Słyszę wiele dobrych słów o budynku. Organizowane są różne wydarzenia, a prawie wszystkie mieszkania są już sprzedane. Dla nas, jako firmy budowlanej, ten projekt stanowi dobrą referencję, jedną z najlepszych,” dodaje Arne Bjorseth Nilsen.

Dostawa Ruukki

Ruukki dostarczyło główną konstrukcję stalową o łącznej masie około 650 ton, łącznie z dużymi kratownicami, belkami i słupami. W skład dostawy Ruukki wchodził także projekt, rysunki warsztatowe oraz montażowe.  

Prace projektowe wykonała firma Sweco Finland. Cała inwestycja została wykonana w formule „pod klucz”. Łączna powierzchnia Q42 wynosi 22 000 metrów kwadratowych na 7-8 piętrach, z których dwa znajdują się pod ziemią. Wymagało to przygotowania indywidualnego projektu, a także dostaw i montażu pięciu dużych kratownic ze stali. Największa z nich ważyła 57 ton, miała 40 m długości i prawie 8 m wysokości. Ze względu na dostawę i montaż kratownic jako gotowych konstrukcji, klient oszczędził czas i koszty.Budowa rozpoczęła się w październiku 2014 r., a zakończyła w 2016 roku.